سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

595

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

محمد عليخان ، مير عمدو 1319 ه ق / 1901 م سيد محمد عليخان معروف به مير عمدو ، رئيس مشهور مظفرپور ( بهار ) عالم و فاضل ، مقدس و خطيب بود . على محمد شاد ( درگذشته به سال 1345 ه ق ) قطعه‌اى را كه دربارهء مرگش سروده ، شخصيت او را روشن مىسازد : وا دريغا كه در حجاب لحد * شد محمد علىّ ما پنهان سيد و خان و انجب و اشرف * المخاطب به مير عمدو خان عابد و ذاكر و رئيس و امير * علما را مطيع و مرتبه دان فرد واحد به هيئت و به حساب * پيشش اشكال هندسى آسان انكسار از جبين وى پيدا * معدن خلق و صاحب ايمان صرف و نحو عرب ورا از بر * با خبر از لغات و معنى آن آشناى زبان افرنجى * اعتنايى نداشت گرچه بدان مرجع اهل شهر بعد پدر * به مراتب بزرگ در اخوان در مصائب كتابها بنوشت * كرد بر ذاكران بسى احسان همه حرف و حكايتش شب و روز * منحصر بر حديث و بر قرآن داشت تاريخ فوت كل احباب * بهر تذكار خير او به زبان بهر غفران هريكى داعى * سيّما در ليالى از دل‌وجان حالى در قصبهء مظفرپور * نيست چون او محافظ ايمان « شاد » از مرگ او دلش رنجور * بر لبش آه و ديده‌اش گريان داد ما را نويد چون كردم * حال او را سؤال از رضوان گفت تاريخ رحلتش با من * با محمّد على به باغ جنان ( 1319 ه ق ) از قطعه تاريخ ذكر شده معلوم مىشود كه سيد محمد على فردى متهجّد و شب‌زنده‌دار بوده و كتاب مجالس و مواعظ كه نام آن معلوم نيست و همچنين تذكره و وفيات احتمالا از اوست . محمد عمر خان ( صولت‌رامپورى ) 1295 ه ق / 1878 م حكيم محمد عمر خان بن آخوندزاده ابن حكيم با يزيد خان در رامپور به تحصيل علوم فارسى و عربى پرداخت و در علوم معقول و منقول تبحر يافت و بعلاوه مناظر و شاعر ، واعظ و